Capaciteitstarief: wanneer ILSE bewust over je piekgrens gaat

Sinds 2023 betaal je in Vlaanderen niet alleen voor hoeveel stroom je verbruikt, maar ook voor hoe hard je ze op één moment van het net haalt. Dat is het capaciteitstarief. De wagen laden terwijl de oven en de vaatwas draaien, en je betaalt er de hele maand voor.

Een slimme sturing houdt die piek laag. Maar een piek zo laag mogelijk houden is niet altijd het goedkoopst. In dit artikel lees je hoe het tarief werkt, hoe ILSE elke maand een nieuwe grens kiest, en wanneer het loont om er bewust boven te gaan.

Wat is het capaciteitstarief?

Je netbeheerder meet per kwartier hoeveel stroom je gemiddeld van het net haalt. Het hoogste kwartier van de maand is je maandpiek.

• Je betaalt voor die maandpiek, met een minimum van 2,5 kW. Ligt je piek lager, dan betaal je toch voor 2,5 kW.
• Het tarief hangt af van waar je woont. In 2026 betaal je per kW maandpiek tussen € 4,33 en € 5,04 per maand, met btw. In dit artikel rekenen we met een middenwaarde van € 4,79.
• Elke maand begint opnieuw. Een slechte maand weegt dus maar voor één twaalfde mee.
• Enkel wat je van het net haalt telt. Zonnestroom die je zelf verbruikt en stroom uit je thuisbatterij tellen niet mee.

Een voorbeeld: haal je in januari 7 kW omdat de wagen op vol vermogen laadt terwijl je kookt, dan kost januari je 7 x € 4,79 = € 33,53. Blijft de piek op 2,5 kW, dan is dat € 11,98. Over een jaar loopt dat verschil op tot meer dan € 200.

Hoe staat het op je factuur?

Het capaciteitstarief zit in de nettarieven, het deel van je factuur dat je leverancier doorrekent voor je netbeheerder. Op je afrekening staat een lijn “capaciteitstarief” met een aantal kW en een prijs per kW per jaar. Dat aantal kW is het gemiddelde van je maandpieken over de laatste twaalf maanden. Elke maand telt daarin voor minstens 2,5 kW: een zomermaand met een piek van 2 kW trekt je gemiddelde dus niet naar beneden. Je voorschot wordt op dat gemiddelde afgestemd.

Je maandpieken vind je terug op mijn.fluvius.be of in het ILSE-dashboard, in de kaart Capaciteitstarief.

Omdat elke maandpiek voor een twaalfde in dat gemiddelde telt, kost 1 kW extra in één maand je ongeveer € 4,79. Die rekenregel gebruiken we verder in dit artikel.

Hoe ILSE de piek bewaakt

ILSE werkt met een piekgrens: de afname per kwartier die ILSE probeert niet te overschrijden. Dreigt het lopende kwartier erboven te gaan, dan laadt de wagen trager, springt de thuisbatterij bij of wacht de boiler even. De planning voor de komende uren houdt er ook rekening mee: het laden schuift naar kwartieren waar er ruimte is.

Elke maand een nieuwe start

Op de eerste dag van de maand staat je maandpiek terug op nul. ILSE zet de grens dan opnieuw op 2,5 kW: daaronder betaal je toch al het minimum. In de loop van de maand groeit de grens mee met je echte piek.

Dat is de slimme reset. Een vaste grens die je één keer instelt, is in de zomer te hoog en in de winter te laag. Een grens die na een drukke dag blijft hangen, laat je de rest van het jaar te veel betalen. Door elke maand opnieuw te beginnen, betaal je enkel voor de pieken die die maand echt nodig waren.

Onder je maandpiek is ruimte gratis

Is de piek deze maand al 4 kW, dan kost een kwartier van 3,8 kW niets extra. ILSE gebruikt die ruimte dan om meer te laden in de goedkope kwartieren. Pas boven de maandpiek begint de meter te lopen, en daar weegt ILSE af.

Wanneer loont het om over de grens te gaan?

Boven de maandpiek ziet ILSE elke extra kW als een kost van € 4,79, net zoals de stroomprijs een kost is. Hogere afname loont als ze meer stroom naar de goedkope kwartieren verschuift dan die kW kost.

Neem donderdag 8 oktober 2026. De wagen komt om 18 uur thuis en heeft 24 kWh nodig tegen 7:30. De beursprijs schommelde die nacht tussen 71 en 291 euro/MWh.

Eén nacht laden: 24 kWh tussen 18:00 en 7:30

Dezelfde wagen, dezelfde kWh. Staven: afname per kwartier in kW. Het bedrag rechts is de stroomkost van het laden, met btw.

• Huis
• Wagen laden
• Piekgrens
• Kwartierprijs

Het rekenvoorbeeld

• Met een grens van 2,5 kW kost het laden die nacht € 6,46.
• Met een grens van 5 kW is dat € 5,36: € 1,10 minder.
• Maar 2,5 kW extra piek kost € 11,98 voor de hele maand.

Voor die ene nacht loont het dus niet. Pas als er in dezelfde maand een 11-tal zulke nachten volgen, wint de hogere grens het. En zonder sturing kost dezelfde nacht € 9,14, plus een piek van 9,4 kW. De grootste winst zit dus in slim laden, niet in de exacte hoogte van de grens.

Een vuistregel: 1 kW extra piek kost € 4,79 per maand. Verschuif je met die kW 3 cent per kWh goedkoper, dan moet je er zo’n 160 kWh per maand mee verplaatsen. Bij 5 cent verschil is dat 96 kWh. Met een wagen die weinig rijdt, haal je dat niet. Met een wagen die elke dag veel kilometers doet, wel.

Veel kilometers? Dan mag de grens hoger

We rekenden een volledig jaar door (november 2025 tot oktober 2026) met de echte kwartierprijzen, voor drie gezinnen met een elektrische wagen die alles thuis laden: 10.000, 20.000 en 35.000 km per jaar. Voor elke vaste grens tussen 2,5 en 9,5 kW zochten we wat laden en capaciteitstarief samen kosten.

Wat laden en capaciteitstarief samen kosten, per vaste piekgrens

Gemiddeld per maand, met btw, slim geladen in de goedkoopste kwartieren onder de grens.

• 10.000 km per jaar
• 20.000 km per jaar
• 35.000 km per jaar
• goedkoopste grens

De curve is vlak rond het minimum: een halve kW te hoog of te laag kost maar een paar euro per maand. Wat wel telt, is dat de grens past bij je verbruik. En dat verbruik verschilt van maand tot maand: een maand met veel lange ritten vraagt een hogere grens dan een maand met thuiswerk. Daarom kiest ILSE de grens elke maand opnieuw.

Zo ziet dat er een zomer lang uit

Hieronder het gezin met 35.000 km per jaar, van juli tot september 2026. De staven tonen het hoogste kwartier van elke dag, de lijn is de grens die ILSE die dag aanhoudt.

Piekgrens per dag, gezin met 35.000 km per jaar

Elke maand begint de grens opnieuw op het minimum en gaat ze enkel omhoog als dat loont of nodig is.

• Hoogste kwartier van de dag
• Piekgrens van ILSE
• Minimum 2,5 kW

Over het hele jaar, voor de drie gezinnen:

Drie dingen vallen op:

• Slim laden is de grote stap. Tegenover meteen laden bij thuiskomst bespaart het 20.000-km-gezin zo’n € 520 per jaar, het 35.000-km-gezin zo’n € 590.
• Bij weinig kilometers verandert de grens niets. Alles past onder 2,5 kW, dus ILSE gaat er niet boven.
• Bij veel kilometers loont het afwegen. De grens per maand bespaart nog € 40 per jaar bovenop “zo laag mogelijk”, en komt binnen € 13 van de beste grens die je achteraf, met kennis van de hele maand, had kunnen kiezen.

Met een thuisbatterij, een warmtepomp of een boiler wordt de afweging groter: er is dan meer verbruik dat kan schuiven, en meer te winnen bij een goed gekozen grens.

Een hogere grens is ook comfort

Niet alles draait om de laagste factuur. Soms moet de wagen sneller vol, omdat je onverwacht weg moet of ‘s avonds nog een rit hebt. Wie vaak snel wil laden, of een warmtepomp heeft die in de winter veel vermogen vraagt, kiest beter een hogere grens. Het capaciteitstarief is dan de prijs voor dat comfort: 1 kW extra kost je hooguit € 4,79 per maand, en enkel in de maanden dat je die kW ook echt gebruikt.

Zelf kiezen kan ook

In het ILSE-dashboard, tabblad Kosten, zie je de kaart Capaciteitstarief: het lopende kwartier, je maandpiek, wat die deze maand kost en de grens. Met de schakelaar Automatisch kiest ILSE de grens elke maand opnieuw. Zet je hem uit, dan kies je zelf een vaste grens. Dat kan handig zijn als je weet dat er een drukke maand aankomt, of als je de wagen altijd op vol vermogen wil kunnen laden.

Wil je weten welke grens bij jouw verbruik past? Contacteer ons. Met je kwartierdata van Fluvius rekenen we uit wat slimme sturing en een goed gekozen piekgrens jou opleveren.

Installateur met klanten die schrikken van hun capaciteitstarief? Op onze pagina voor installateurs lees je hoe we samenwerken.

Hoe we gerekend hebben

• Kwartierprijzen: EPEX day-ahead België, november 2025 tot en met oktober 2026, uit onze publieke prijs-API. Voorbeeldnacht donderdag 8 oktober 2026.
• Gezin: geen zonnepanelen, geen thuisbatterij. Huisverbruik van 0,25 kW ‘s nachts tot 2 kW tussen 18 en 19 uur (koken). Zonder wagen blijft de piek onder 2,5 kW.
• Wagen: thuis van 18:00 tot 7:30, laadpaal tot 7,4 kW, 18 kWh per 100 km inclusief laadverliezen. Elke dag een andere behoefte: soms niet gereden, soms een lange rit (tot 55 kWh in één nacht). Alles wordt thuis geladen en de wagen is elke ochtend vol.
• Afnameprijs zoals in onze kwartierprijzentool voor een gezin, met 6 % btw: 1,075 x beursprijs + 13,41 cent per kWh (mediaan van de dynamische contracten in oktober 2026, groene stroom en WKK, bijzondere accijns, distributie).
• Capaciteitstarief: € 4,79 per kW per maand met btw, minimum 2,5 kW. Dat is een middenwaarde: afhankelijk van waar je woont ligt het tarief in 2026 tussen € 4,33 en € 5,04.
• Zonder sturing: laden vanaf 18:00 op vol vermogen. Slim laden, zo laag mogelijk: in de goedkoopste kwartieren, met de grens op 2,5 kW; enkel als de wagen anders niet vol raakt, gaat de afname erboven. ILSE, grens per maand: boven de maandpiek tot nu toe telt elke kW als kost, eronder is de ruimte gratis. ILSE plant telkens over de hele horizon waarvoor de prijzen al bekend zijn, maar weet niet wat de rest van de maand brengt. Elke maand begint opnieuw op 2,5 kW.
• In het echt zijn er voorspellingsfouten in verbruik en prijzen. De bedragen zijn dus een richtwaarde, geen belofte.