Hoe ILSE je boiler stuurt

In 30 seconden

1. 1Je boiler is een vat warm water. Eigenlijk een batterij die je al hebt.

2. 2Zonder sturing warmt hij op zodra het water op is: na de ochtenddouche, net als stroom het duurst is.

3. 3ILSE kijkt 48 uur vooruit: wanneer schijnt de zon, wanneer is stroom goedkoop, wanneer douche je?

4. 4Op die momenten warmt ILSE je water op. Van mei tot september gaat dat bijna helemaal met je eigen zon.

5. 5Je douche is gewoon warm. Raakt het water toch op, dan warmt ILSE meteen bij.

Wil je weten hoe het precies werkt, met de cijfers van onze testboiler? Lees verder.

Een elektrische boiler is vaak een van de grootste verbruikers in huis. Op onze eigen testboiler is dat 6,6 kWh per dag. Zonder sturing warmt hij op zodra zijn thermostaat dat vraagt: na de ochtenddouche, net op het moment dat de stroom het duurst is.

Met een dynamisch contract of zonnepanelen kan dat slimmer. In dit artikel lees je hoe ILSE kiest wanneer je boiler opwarmt, hoe we ervoor zorgen dat je nooit koud staat te douchen, en wat het oplevert.

Je boiler is een batterij

Warm water houdt zijn warmte urenlang vast. Een vat van 200 liter dat 1 graad opwarmt, slaat zo’n 0,23 kWh op. Van 45 naar 65 graden is dat ongeveer 4,7 kWh: zoveel als een kleine thuisbatterij, maar je hebt hem al.

Het verschil met een thuisbatterij: de boiler kan die energie enkel teruggeven als warm water. Dus moet het water warm zijn op het moment dat je het gebruikt, en mag het niet onnodig lang heet staan, want een warm vat verliest elk uur een beetje warmte.

Wanneer warmt ILSE je boiler op?

ILSE maakt een plan voor de komende 48 uur en rekent dat om de paar minuten opnieuw door. Daarin zit:

• de stroomprijs per kwartier, als je een dynamisch contract hebt;
• de verwachte zonneproductie, en wat je huis zelf nodig heeft;
• wanneer jullie warm water gebruiken, bijvoorbeeld ‘s ochtends douchen en ‘s avonds een bad. Met een temperatuurvoeler op je boiler leert ILSE dat zelf uit het temperatuurverloop. Zonder voeler stellen we bij de installatie een klaar-uur in;
• hoe snel je boiler afkoelt als niemand warm water tapt.

Met die gegevens zoekt ILSE de goedkoopste kwartieren waarin het water toch op tijd warm is. Schijnt de zon of is de stroom erg goedkoop, dan warmt ILSE het vat hoger op dan nodig, tot de maximale temperatuur. Die warmte gaat niet verloren: ze schuift het volgende opwarmmoment op, liefst tot de volgende goedkope periode.

Heb je een stuurbare weerstand zoals de my-PV ELWA, dan stuurt ILSE ook het zonne-overschot traploos naar de boiler, net zoveel als er over is.

Dreigt je huis over de piekgrens van het capaciteitstarief te gaan, dan kan ILSE de boiler even pauzeren. Een paar minuten later opwarmen merk je niet; een hogere maandpiek wel. Hoe dat samengaat met je wagen, warmtepomp en batterij, lees je in Hoe alles samenwerkt met het capaciteitstarief.

Zo zag dat eruit op een zonnige dag

Onze testboiler op 27 september en 28 september

Boven: watertemperatuur in het vat. Onder: de stroomprijs per kwartier. Blauw: de kwartieren waarin de boiler verwarmde.

• Watertemperatuur
• Onder de comfortgrens (45 °C)
• Boiler verwarmt
• Stroomprijs

En op twee grijze dagen

Zonder zon draait het enkel om de prijs. ILSE legt de opwarmbeurten dan in de goedkoopste nachtkwartieren en in het middagdal.

Onze testboiler op 20 oktober en 21 oktober

Boven: watertemperatuur in het vat. Onder: de stroomprijs per kwartier. Blauw: de kwartieren waarin de boiler verwarmde.

• Watertemperatuur
• Onder de comfortgrens (45 °C)
• Boiler verwarmt
• Stroomprijs

Nooit een koude douche

Warm water is geen luxe. Daarom bouwen we elke boilersturing rond één regel: bij twijfel krijgt de boiler zijn eigen thermostaat terug.

• Comfortgrens. ILSE plant zo dat het water boven een ingestelde temperatuur blijft, op onze testboiler 45 graden. Die grens kan je zelf aanpassen in het dashboard. Na een lange douche kan het water even lager zakken; de planning warmt het dan weer op.
• Noodgrens. Zakt het water toch lager, bijvoorbeeld na een lang bad, dan warmt ILSE meteen op, wat de stroom op dat moment ook kost. Op onze testboiler gebeurde dat 6 keer in 29 dagen.
• Twijfel = eigen regeling. Heeft ILSE geen vers plan, of geeft de temperatuurvoeler een onmogelijke waarde, dan zet ILSE de boiler terug op zijn eigen thermostaat. Hij werkt dan zoals vroeger: niet goedkoper, wel altijd warm.
• Alarm. Blijft het water te koud, ook al mag de boiler volop verwarmen, dan is er iets mis met de boiler of de voeler. ILSE slaat dan alarm. Valt ILSE zelf uit, dan zien wij dat in onze monitoring.

Dat vangnet hebben we deze herfst zelf aan het werk gezien. Vanaf eind oktober gaf de voeler van onze testboiler af en toe onzin door, en een week lang helemaal niets bruikbaars. De boiler viel toen terug op zijn eigen thermostaat. Er was altijd warm water, maar de besparing was weg (zie de cijfers hieronder). Sinds de voeler weer werkt, stuurt ILSE opnieuw.

Waarom een temperatuurvoeler zo belangrijk is

Die week toont ook wat de voeler waard is. Zonder voeler weet ILSE niet hoe warm het water is. Je zou het kunnen afleiden uit de kWh die erin gaan, maar ILSE weet niet wanneer jullie warm water tappen, en net dat bepaalt hoeveel warmte er in het vat zit. Zo’n schatting loopt snel scheef.

Veel boilers hangen toch aan een slimme stekker zonder voeler. Dan plannen we per dag een vaste opwarmtijd in de goedkoopste kwartieren, en de thermostaat van de boiler stopt zelf als het vat warm is. Ook daar zit een vangnet in: heeft de boiler een volle dag geen stroom gekregen, dan zet ILSE hem aan tot het vat warm is. Dat werkt, maar ruwer: ILSE kan het vat niet bewust hoger opwarmen bij goedkope stroom, en weet niet of een opwarmbeurt nodig was. Wil je het meeste uit je boiler halen, dan raden we een temperatuurvoeler aan.

Legionella

Legionellabacteriën groeien in lauw water dat lang blijft staan. Een vat dat af en toe boven 60 graden komt, houdt ze weg. ILSE plant daarom regelmatig een opwarmbeurt tot boven 60 graden, liefst op een goedkoop of zonnig moment. Op onze testboiler staat dat op elke 6 dagen. ILSE houdt ook bij hoe lang het geleden is, en waarschuwt als het te lang duurt.

Heeft je boiler of warmtepomp zelf een legionellaprogramma, dan laten we dat ongemoeid.

En een warmtepompboiler?

Een warmtepompboiler of een warmtepomp die ook je warm water maakt, sturen we niet met een stekker. ILSE zet daar de comfortstand of de doeltemperatuur hoger op goedkope of zonnige momenten, en laat het toestel verder zelf regelen. Dat loopt vandaag bij een paar klanten. Meer daarover in Hoe ILSE je warmtepomp stuurt.

Wat zie je in de app?

In het ILSE-dashboard staat een kaart voor je boiler. Je ziet:

• hoe warm het water nu is, en tussen welke grenzen ILSE het houdt;
• een tijdlijn van 48 uur met de geplande opwarmbeurten en de verwachte temperatuur;
• een schakelaar om de sturing uit te zetten. De boiler werkt dan weer op zijn eigen thermostaat.

Binnenkort geeft ILSE ook een korte uitleg in gewone taal: hoe vaak de boiler vandaag opwarmt, hoeveel kWh, welk deel van je eigen zonnepanelen komt en aan welke prijs tegenover het daggemiddelde.

Wat levert het op?

We kijken naar onze eigen testboiler, van 25 september tot 9 november. We vergelijken de prijs die de boiler betaalde met het gemiddelde van alle kwartieren van dezelfde dag. Zo tellen dure en goedkope weken niet mee in het verschil.

Op de gestuurde dagen betaalde de boiler 4,5 cent per kWh minder dan het daggemiddelde, of 14 % goedkoper. Op eigen thermostaat was er geen verschil: hij warmt op wanneer het water op is, en dat is vaak net op een duur moment.

Wat dat per jaar betekent, hangt af van je verbruik en je contract. Ter illustratie: bij 6,6 kWh per dag en 4,5 cent verschil is dat zo’n € 110 per jaar. In de lente en de zomer is het verschil groter: van mei tot september draaide onze testboiler zo goed als volledig op eigen zonne-energie. Met zonnepanelen telt bovendien elke kWh die je boiler van je eigen dak haalt, in plaats van ze voor een lage vergoeding aan het net te geven.

Eerlijk is eerlijk: dit is één boiler, in één gezin, in de herfst. Het zegt meer over hoe ILSE beslist dan over wat jij precies bespaart.

Een gewone boiler slim maken? Met onze ombouwkit stuurt ILSE ook je bestaande boiler: een Zigbee-stekker die het vermogen meet en een temperatuurvoeler. Bekijk de ombouwkit in onze webshop.

Benieuwd wat sturing van jouw boiler oplevert? Neem je gegevens erbij en reken het zelf na in de contractvergelijker.

Lees ook hoe ILSE laadsessies, zonnepanelen en batterij en onbalans aanpakt.

Hoe we gemeten hebben

• Toestel: onze eigen testinstallatie, een elektrische boiler van 200 liter met een weerstand van 2,35 kW, een slimme stekker die het vermogen meet en een temperatuurvoeler tegen de ketelwand, onder de isolatie. Daaruit schatten we de watertemperatuur. Comfortgrens 45 graden, noodgrens 40 graden, maximum 65 graden. Het huis heeft ook zonnepanelen, een thuisbatterij en een dynamisch contract.
• Periode: 25 september tot en met 9 november 2026, per kwartier. Gestuurde dagen zijn dagen waarop de sturing minder dan 2 % van de tijd terugviel op de eigen thermostaat. Dagen op eigen thermostaat zijn dagen waarop dat meer dan 90 % van de tijd was. De 12 dagen daartussen tellen niet mee.
• Prijs: de afnameprijs per kwartier van het contract, alles inbegrepen, zoals ILSE ze gebruikt. De boilerprijs is gewogen met het gemeten verbruik per kwartier.
• Zon: het deel van het boilerverbruik dat in een kwartier past in de zonneproductie boven het overige huisverbruik. Wat via de thuisbatterij liep, telt niet mee.
• De twee periodes liggen in verschillende weken. Door per dag te vergelijken met het daggemiddelde, tellen prijsniveau en weer zo weinig mogelijk mee, maar het blijft een richtwaarde, geen belofte.
• Technisch: de planning van ILSE rekent de boiler als een warmtevat met verliezen en een verwacht warmwaterverbruik.