Hoe ILSE je warmtepomp stuurt

In 30 seconden

1. 1Je huis en je boilervat houden warmte vast. Daardoor kan je warmtepomp wat schuiven in de tijd.

2. 2Jij kiest de grenzen: hoe warm je huis en je water moeten zijn. Daarbinnen kiest ILSE het moment.

3. 3Bij zachter weer haalt een warmtepomp meer warmte uit 1 kWh stroom. Ook dat rekent ILSE mee.

4. 4Wordt het toch te koud, bijvoorbeeld door een open raam, dan warmt ILSE meteen op.

5. 5Valt ILSE weg, dan regelt je warmtepomp weer zelf, zoals vroeger.

Wil je weten hoe ILSE beslist, en welke merken goed te sturen zijn? Lees verder.

In de winter is de warmtepomp vaak de grootste verbruiker in huis. Ze doet twee dingen: ze warmt het water in je boilervat op voor de douche en de keuken, en ze verwarmt je huis. Voor allebei geldt hetzelfde: het hoeft niet op elk moment, zolang het warm is wanneer je het nodig hebt.

Daar zit ruimte om te sturen. Maar een warmtepomp is geen laadpaal. Je kan ze niet zomaar aan en uit zetten, ze heeft een eigen regeling, en elk merk spreekt een andere taal. In dit artikel lees je hoe ILSE ermee omgaat.

Om eerlijk te zijn: van alles wat ILSE stuurt, is dit het deel waar we het meest aan bouwen. Warm water sturen we al langer, ruimteverwarming sinds dit najaar bij de eerste klanten. Onderaan zetten we op een rij wat waar staat.

Je huis is een warmtebuffer

Een thuisbatterij slaat stroom op. Een warmtepomp kan warmte opslaan, en dat is vaak goedkoper.

• Het boilervat houdt water urenlang warm. Warm je het op wanneer de stroom goedkoop is of de zon schijnt, dan heb je ‘s avonds nog warm water zonder dat de warmtepomp op een duur moment moet aanslaan.
• Je huis zelf, zeker met vloerverwarming. Een betonvloer warmt traag op en koelt traag af. Stook je een paar uur vroeger, dan voel je dat amper, maar je verbruikt de stroom op een ander moment.

Hoeveel ruimte er is, verschilt per woning. Een goed geïsoleerd huis met vloerverwarming kan uren overbruggen. Een slecht geïsoleerd huis met radiatoren veel minder. Daarom meet ILSE eerst hoe snel jouw vat en jouw huis afkoelen, voor het iets verschuift.

Comfort eerst

De belangrijkste regel: niemand mag zonder warm water of in de kou zitten. Alles wat ILSE doet, gebeurt binnen grenzen die jij kiest.

• Jouw grenzen. Voor warm water kies je een minimumtemperatuur en de momenten waarop het warm moet zijn, bijvoorbeeld ‘s ochtends om half zeven en ‘s avonds. Voor de verwarming spreken we een band af, bijvoorbeeld overdag tussen 20 en 21,5 graden. Binnen die band kiest ILSE de goedkoopste momenten.
• Een noodvloer. Zakt het water of je huis toch onder een veilige grens, omdat er meer getapt werd dan verwacht of omdat het huis sneller afkoelt (een raam dat openstaat, de ventilatie), dan warmt ILSE meteen op, ook als dat op een duur moment valt.
• Valt ILSE weg, dan regelt je warmtepomp zelf. Is de planning te oud, valt het internet weg of geeft een voeler geen waarde meer, dan zet ILSE het toestel terug in zijn eigen regeling. Je warmtepomp werkt dan zoals voor ILSE er was.
• Legionella. De wekelijkse opwarming naar 60 graden tegen legionella blijft in het toestel zelf geregeld. ILSE mag ze nooit blokkeren.
• Jij kan altijd overnemen. Verander je zelf de temperatuur, dan respecteert ILSE dat. In de app kan je de slimme sturing ook uitzetten.

Hoe ILSE beslist

ILSE plant 48 uur vooruit. Daarvoor kijkt het naar:

• de kwartierprijzen, als je een dynamisch contract hebt;
• de verwachte zonneproductie;
• de buitentemperatuur voor de komende dagen;
• hoe snel jouw vat en jouw huis afkoelen, en hoeveel warm water je gewoonlijk wanneer gebruikt;
• de andere grote verbruikers: de wagen, de thuisbatterij, het capaciteitstarief.

Uit dat alles volgt een plan: wanneer de warmtepomp water opwarmt, en wanneer ze wat meer of wat minder stookt. Elk kwartier rekent ILSE opnieuw, met de temperaturen die het dan meet. Gaat het douchen vandaag sneller dan verwacht, dan schuift het plan mee.

Bij warm water leggen we de opwarmbeurten liefst op zonuren of in de goedkoopste uren van de nacht. Bij een klant met een Nibe-warmtepomp zagen we dat het toestel op zichzelf vaak net voor het ontbijt of rond etenstijd aansloeg, als de stroom het duurst is. Dat schuift ILSE nu naar goedkopere momenten.

Een eerlijke kanttekening: warm water is bij een warmtepomp maar een klein deel van het verbruik. Bij die klant ging het om minder dan 1 kWh per dag. De besparing op warm water alleen blijft daardoor bescheiden, enkele tientallen euro per jaar. De grote hefboom is de verwarming.

COP: waarom het goedkoopste uur niet altijd het beste is

Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht of de bodem. Met 1 kWh stroom maakt ze 3 tot 4 kWh warmte. Die verhouding heet de COP (coefficient of performance): hoeveel warmte je krijgt per kWh stroom. Hoe hoger, hoe zuiniger. Maar ze is niet vast:

• Hoe kouder buiten, hoe lager de COP. Bij een luchtwarmtepomp op een vriesnacht levert dezelfde kWh stroom minder warmte dan op een zachte namiddag.
• Hoe heter het water moet worden, hoe lager de COP. Water opwarmen naar 50 graden kost per graad meer dan verwarmen met een vloer op 30 graden.

Daaruit volgt iets wat tegen het gevoel ingaat: het goedkoopste uur op de stroomprijs is niet altijd het goedkoopste uur voor warmte. Een goedkoop nachtuur bij min 3 graden kan meer kosten dan een wat duurdere namiddag bij 8 graden.

Vandaag rekent ILSE per toestel met een rendement dat we bij jou thuis meten. Dat het rendement per uur meeschuift met de buitentemperatuur, nemen we nog niet volledig mee. Dat staat op onze planning. Daarom hanteren we bij de verwarming voorlopig een smalle band en schuiven we niet extreem.

Waarom niet elk merk even goed te sturen is

ILSE moet met je warmtepomp kunnen praten. Dat kan op drie manieren, en ze zijn niet even goed.

1. Een schakelcontact (SG Ready). Veel warmtepompen hebben twee contacten waarmee je ze een signaal geeft: normaal draaien, extra opwarmen of even wachten. Dat werkt bij bijna elk merk, maar het is grof: je zegt “nu meer”, niet “warm het vat op tot 50 graden”. ILSE zelf heeft geen schakelcontacten, dus er komt een kleine module bij in de verdeelkast.

2. Een rechtstreekse, lokale koppeling. Sommige warmtepompen, zoals veel Nibe-toestellen, laten zich over het eigen netwerk uitlezen en instellen. ILSE ziet dan de temperatuur in het vat, wat het toestel aan het doen is en soms ook hoeveel stroom het trekt. Dat is de beste manier: snel, nauwkeurig en zonder internet.

3. Via de cloud van de fabrikant. Andere merken, zoals Vaillant, Mitsubishi Electric of ATAG, gaan via de app van de fabrikant. Dat werkt, maar met beperkingen: de waarden komen soms maar om het halfuur of om het uur binnen, je hebt internet nodig, en de fabrikant kan zijn koppeling veranderen. Sommige toestellen laten via de cloud wel toe om warm water te forceren, maar niet om het uit te stellen.

Welke koppeling bij jouw toestel past, hangt af van het merk, het model en soms van een module die erbij moet. Op onze pagina toestellen zie je welke merken we lokaal en welke via de cloud koppelen. Twijfel je, stuur ons dan een foto van het kenplaatje.

Wat werkt vandaag, wat is in ontwikkeling

Elke nieuwe koppeling kijkt eerst een paar weken mee: ILSE maakt een plan, maar stuurt nog niets.

Vandaag in gebruik

• Warm water van een warmtepomp met lokale koppeling, opgewarmd op zonuren en goedkope uren.
• Ruimteverwarming binnen een afgesproken comfortband.
• Een vakantiestand, zodat de warmtepomp geen leeg huis verwarmt.
• Altijd met een noodvloer en terugval naar de eigen regeling van het toestel.

In proef

• Warm water via de cloud van de fabrikant (onder meer Vaillant en ATAG) en via SG Ready.

Later

• Plannen met een rendement dat per uur meeschuift met de buitentemperatuur.
• Koelen in de zomer op zonuren.

Samen met de rest van je huis

Een warmtepomp vraagt in de winter flink wat vermogen. Valt dat samen met het laden van de wagen en het koken, dan stijgt je maandpiek en dus je capaciteitstarief. ILSE houdt daar rekening mee en schuift het opwarmen van het water naar een moment met ruimte. Hoe dat werkt, lees je in Capaciteitstarief: wanneer ILSE bewust over je piekgrens gaat.

Lees ook hoe ILSE je elektrische boiler stuurt, laadsessies plant, zonnepanelen en batterij aanstuurt, wat ILSE met onbalans doet en hoe alles samenwerkt.

Wat levert sturing van jouw warmtepomp op? Neem je gegevens erbij en reken het zelf na in de contractvergelijker.